Historia
Revue i Parque Mayer
Zanim w Lizbonie pojawiły się kolacje z kabaretem, miasto miało teatro de revista i park rozrywki z teatrami zwany Parque Mayer. Czym były i co przetrwało do dziś.
Zarezerwuj swój stolik kabaretowy ↗Szybka odpowiedź
Najbliższym rodzimym krewniakiem kabaretu w Lizbonie jest teatro de revista — popularna forma komicznych szkiców, satyry i numerów muzycznych z tancerkami w pióropuszach i cekinach. Jego domem był Parque Mayer, park rozrywki z teatrami przy Avenida da Liberdade, otwarty w 1922 roku. Do lat 90. XX wieku forma ta straciła publiczność, ale pozostały trzy teatry. Nic z tego nie wiąże się z kolacją, którą rezerwujesz; to tło samego miasta.
Czym była rewia
Teatro de revista wywodzi się z Francji schyłku XVIII wieku, a od początku pełniło funkcję protestu. Do Portugalii dotarło w XIX wieku, a pierwsza rewia w portugalskim stylu wystawiona została pod koniec tego stulecia w nieistniejącym już Teatro Gymnasio. Podobnie jak operetka łączyła muzykę, taniec i teatr, lecz brakowało jej jednego wątku akcji. Ogólny motyw spajał swobodny ciąg numerów, w których poszczególne występy przeplatały się z grupami tancerzy.
Satyra pod okiem cenzora
Wielkie lata tej formy w Portugalii przypadły na XX wiek, a wiele z nich zbiegło się z okresem Estado Novo, którego cenzorzy pilnowali sceny. Rewie wciąż mogły nieść mniej lub bardziej wyraźne przesłania, z krytyką polityczną i społeczną ukrytą w komicznych scenach, a teatr stał się jednym z niewielu miejsc z pewną swobodą wypowiedzi. Po rewolucji kwietniowej ta swoboda była po prostu dostępna wszędzie. Przyczyniło się to do upadku gatunku: żart kosztem reżimu znaczy mniej, gdy każdy może wypowiedzieć go na głos.
Otwarcie parku
Parque Mayer zajął teren należący niegdyś do ogrodów Pałacu Mayer, zbudowanego w 1901 roku i będącego własnością Adolfo de Lima Mayer. W 1921 roku działka przeszła w ręce Luísa Galhardo, człowieka teatru, który marzył o miejscu poświęconym rozrywce. Park otwarto w czerwcu 1922 roku, a teatr Maria Vitória, nazwany imieniem aktorki zmarłej kilka lat wcześniej, rozpoczął działalność w lipcu rewą Lua Nova. Variedades pojawił się w 1926 roku, Capitólio w 1931, a ABC w 1956.
Wieczór w parku
To nigdy nie były tylko teatry. Na terenie znajdowały się restauracje, karuzele, tarasy, pawilony i strzelnice, a także domy fado, a w różnych okresach kino, zapasy i boks. Portugalska Wikipedia nazywa to miejsce przede wszystkim bohemą, gdzie pojawiali się zwykli bawiciele, elita polityczna i intelektualiści Lizbony. Na stronie poświęconej głównemu teatrowi przetrwał jeszcze inny przydomek – Broadway Lizbony. W praktyce był to cały wieczór jedzenia, picia i widowisk w obrębie jednej bramy.
The Capitólio
Najbardziej godnym zobaczenia budynkiem jest Capitólio, zaprojektowany przez architekta Luísa Cristino da Silvę i otwarty w 1931 roku. Wpisał uproszczone elementy art déco w czysty, racjonalny obrys i połączył teatr, music hall i kino pod jednym dachem, z kinem plenerowym na tarasie powyżej. Należy do pierwszego modernistycznego okresu w architekturze portugalskiej. Po gruntownej renowacji został ponownie otwarty w październiku 2016 roku i zdobył za ten rok Nagrodę Valmora. Obecnie nosi także imię gwiazdy rewii Raula Solnado.
Co można zobaczyć teraz
Od lat 90., gdy rewia traciła publiczność, park zaczął podupadać i przez lata tkwił w sporach prawnych o grunty. Do 2025 roku pozostały trzy teatry i garść restauracji: Maria Vitória, ponownie otwarty Variedades i Capitólio, a ABC rozebrano. Park stoi przy Avenida da Liberdade, więc budynki można oglądać za dnia. Przed zaplanowaniem wieczoru warto sprawdzić repertuar, ponieważ portugalskojęzyczna rewia to zupełnie inna noc niż kolacja w tym miejscu.
Od parku do stołu
Nie istnieje żadna linia pochodzenia od tych teatrów do konkretnej dzisiejszej kolacji w mieście i lokal w tym miejscu nie rości sobie do tego prawa. Łączy je apetyt. Lizbona od dawna rozkoszuje się blaskiem, muzyką i odrobiną bezczelności, wraz z posiłkiem i drinkiem tego samego wieczoru. Wiedza o rewii nie zmieni tego, co znajdzie się na talerzu, ale sprawi, że zauważysz teatry, idąc aleją, i zrozumiesz, dlaczego tam są.
Źródła